Deepfake: Công Nghệ Đứng Sau Cuộc Chiến Giữa Thực Tại Và Giả Mạo

Hiện tượng deepfake đang tạo ra một cuộc cách mạng trong thế giới công nghệ, làm thay đổi cách mà chúng ta nhìn nhận về hình ảnh và video trên mạng. Vậy deepfake là gì và làm thế nào để nhận biết và phòng tránh những nguy cơ từ nó?

Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về công nghệ deepfake, từ khái niệm cơ bản đến những hiểm họa mà nó gây ra, dựa trên bài viết của tác giả Gavin Phillips tại trang Makeuseof.

Trong thời đại số, video và hình ảnh là phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày, xuất hiện trên mọi nền tảng từ truyền hình đến mạng xã hội. Nhưng sự xuất hiện của một công nghệ mang tên deepfake lại đang làm cho nhiều người mất niềm tin vào các hình ảnh và video mà họ tiếp nhận. Chúng ta sẽ làm gì nếu một ngày nào đó, mình trở thành nạn nhân của deepfake?

Internet đã kết nối mọi người lại gần nhau hơn bao giờ hết, giúp chúng ta tiếp cận thông tin dễ dàng, nhưng bên cạnh đó, cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro về an ninh mạng. Các vụ việc rò rỉ thông tin cá nhân không còn là chuyện hiếm. Mới đây, hơn nửa triệu tài khoản người dùng Zoom bị đánh cắp thông tin và phát tán trên mạng, cho thấy mức độ nguy hiểm của các mối đe dọa từ công nghệ.

Deepfake đã khiến cho vấn đề bảo mật hình ảnh và video trở nên phức tạp hơn. Thậm chí, công nghệ này ngày càng dễ sử dụng và chi phí thực hiện không còn cao.

Sự nổi lên của deepfake hiến vấn đề về hình ảnh, video trên mạng phức tạp hơn bao giờ hết.

Khám Phá Công Nghệ Deepfake

Deepfake là công nghệ cho phép chỉnh sửa khuôn mặt và khẩu hình của nhân vật trong video hoặc hình ảnh thông qua trí tuệ nhân tạo (AI) và các thuật toán mã nguồn mở. Sự phát triển của nó không chỉ phục vụ cho những mục đích giải trí đơn giản mà còn có thể trở thành công cụ hỗ trợ cho những hành vi sai trái như sản xuất video khiêu dâm giả mạo hoặc tin tức giả.

Thuật ngữ deepfake được hình thành từ hai từ “deep learning” và “fake”, ám chỉ đến khả năng “học” của AI để tạo ra những hình ảnh và video giả mạo. Để tạo ra sản phẩm deepfake, cần có hai bước đơn giản: nạp dữ liệu vào và sử dụng thuật toán để làm việc với dữ liệu đó. Kết quả là những video mà nhân vật trong đó trông rất giống thật.

Thuật ngữ Deepfake là từ ghép của “deep learning” và “fake” .

Những Mối Đe Dọa Từ Deepfake

Hằng ngày, chúng ta thường xuyên tiếp xúc với rất nhiều hình ảnh và video trên mạng xã hội, trong đó không ít nội dung đã bị chỉnh sửa. Với sự phát triển của các công cụ chỉnh sửa hình ảnh từ đơn giản đến phức tạp, người dùng dễ dàng tạo ra những sản phẩm theo ý muốn. Tuy nhiên, deepfake lại có khả năng tạo ra hình ảnh và video giả một cách vô cùng tinh vi.

Một trong những sản phẩm deepfake gây sốc nhất là video giả mạo cựu tổng thống Obama, trong đó ông phát biểu bằng giọng nói của một người khác, khiến người xem cảm thấy lo lắng về tiềm ẩn xấu mà công nghệ này mang lại.

Đoạn video giả mạo hình ảnh, giọng nói ông Obama.

Dẫu video này không có nội dung độc hại, nhưng nó đã dấy lên lo ngại về tác động sâu rộng mà công nghệ này có thể gây ra. Rào cản để sử dụng deepfake đã giảm, và ai cũng có thể dễ dàng tiếp cận với công nghệ này thông qua những công cụ có sẵn trên mạng.

Phim Khiêu Dâm Ghép Mặt Người Nổi Tiếng

Các kẻ xấu đã lợi dụng deepfake để tạo ra những video khiêu dâm bằng cách ghép mặt người nổi tiếng, như Emma Watson hay Taylor Swift, nhằm trục lợi cá nhân. Những video này thường thu hút hàng triệu lượt xem và được phổ biến rộng rãi mà không có bất kỳ động thái gỡ bỏ nào từ các trang mạng.

Mỹ nhân của Marvel là một trong những nạn nhân của deepfake.

Giorgio Patrini, Giám đốc dinh dưỡng của công ty Sensity, đã cho biết rằng những video này sẽ không biến mất cho đến khi có lý do pháp lý cụ thể để gỡ bỏ.

Hậu Quả Đối Với Phụ Nữ

Không chỉ có những người nổi tiếng, nhiều phụ nữ bình thường cũng đã trở thành nạn nhân của deepfake thông qua việc tạo ra các hình ảnh khiêu dâm. Một nghiên cứu cho thấy đã có hơn 100.000 hình ảnh khỏa thân được tạo ra bởi một bot trên Telegram, đặc biệt nhắm đến phụ nữ.

Bots kèm theo công nghệ deepfake cho phép người dùng không có hiểu biết cũng có thể dễ dàng tạo hình ảnh khỏa thân chỉ với một ảnh đơn giản. Điều này tiềm ẩn nguy cơ bảo mật và gây ra tâm lý hoang mang cho nhiều người.

Bot là sự bổ sung hoàn hảo cho công nghệ deepfake.

Nhiều người đã lên án các hành vi đánh cắp hình ảnh từ mạng xã hội này và cho rằng nó mang tính chất lạm dụng và phản nhân đạo, khiến cho cuộc sống của nhiều phụ nữ gặp rắc rối lớn.

Đe Dọa Đến Niềm Tin Xã Hội

Deepfake không chỉ gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho cá nhân mà còn ảnh hưởng đến niềm tin giữa con người với nhau. Khi những video và hình ảnh dễ dàng bị chỉnh sửa, việc mất niềm tin trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong xã hội.

Nhiều người có thể trở thành nạn nhân của hành vi lạm dụng, quấy rối và tống tiền chỉ vì công nghệ này. Những kẻ xấu dễ dàng lợi dụng nó để thao túng mối quan hệ và gây tổn hại cho nạn nhân.

Cách Nhận Diện Deepfake

Với sự tiến bộ của công nghệ, việc phát hiện ra deepfake trở nên ngày càng khó khăn. Một số dấu hiệu nhận diện bao gồm: các lỗi về giọng nói, chuyển động cơ thể bất thường, hoặc hình ảnh không rõ nét. Tuy nhiên, không có cách nào chắc chắn để nhận diện mọi video và hình ảnh deepfake hiện có.

Microsoft Video Authenticator là một công cụ phát hiện deepfake do Microsoft phát triển.

Giải Pháp Công Nghệ Đối Phó Với Deepfake

Nhiều công ty công nghệ lớn hiện đang nghiên cứu và phát triển các công cụ để phát hiện deepfake và ngăn chặn nó. Một trong những công cụ tiêu biểu là Microsoft Video Authenticator, có khả năng kiểm tra tính xác thực của video trong thời gian ngắn.

Các mạng xã hội cũng đang áp dụng các tính năng nhằm chặn những nội dung giả mạo, đồng thời Google hiện đang thử nghiệm một ứng dụng khác nhằm chống lại việc giả mạo âm thanh.