Khám Phá Sa Mạc Atacama: Nơi Khô Cằn Nhưng Vẫn Dồi Dào Sự Sống

Cuộc sống trên hành tinh này còn nhiều điều kỳ thú, và một minh chứng rõ nét chính là sa mạc Atacama – vùng đất khô hạn nhất thế giới, nơi mà con người vẫn có thể tồn tại và phát triển. Điều gì đã làm cho nơi đây trở thành nơi ở của hơn 1 triệu người dân?

Sa mạc Atacama – nơi nổi tiếng với sự khô cằn nhưng vẫn nuôi sống hơn 1 triệu người dân. (Ảnh: Baidu)

Lượng Mưa Ít Ấn Tượng

Atacama là một sa mạc không cực, nằm ở phía Bắc Chile và một phần nhỏ ở Peru. Nổi bật giữa dãy Andes và bờ Thái Bình Dương, sa mạc này cách chí tuyến Nam tới 960 km. Địa hình tại đây rất đặc biệt với những ngọn đồi đá và cồn cát trải dài, cùng với độ cao lên tới 3.200 mét so với mực nước biển và diện tích lên đến 181.300 km².

Được coi là một trong những nơi khô cằn nhất trên trái đất, từ năm 1570 đến 1971, nhiều khu vực của Atacama không hề ghi nhận một giọt mưa nào. Thậm chí, một số vùng vẫn chưa bao giờ có mưa, tạo nên một môi trường khắc nghiệt đến mức đáng kinh ngạc. Nhưng cũng có những khu vực khác lại nhận được lượng mưa vừa đủ, tạo nên sự đa dạng trong hệ sinh thái.

Các khu vực trong sa mạc Atacama có thể chỉ nhận được 3 mm mưa mỗi năm. (Ảnh: Baidu)

Các nhà nghiên cứu cho biết rằng lượng mưa trung bình tại sa mạc Atacama chỉ tính bằng milimet. Một số địa điểm như Iquique và Arica chỉ nhận được 3 mm mưa mỗi năm.

Nguyên nhân của tình trạng khô hạn này được lý giải bằng ba yếu tố chính.

Giống Như Sao Hỏa

Các nhà khoa học đã chỉ ra rằng địa hình của Atacama có sự tương đồng với bề mặt sao Hỏa. Chính vì vậy, nơi đây thường được NASA sử dụng làm địa điểm thử nghiệm cho những thiết bị chuẩn bị gửi đến hành tinh đỏ. Một nghiên cứu trên tạp chí Geology cũng cho rằng Atacama từng là nơi xảy ra vụ va chạm lớn của sao chổi cách đây khoảng 12.000 năm, tạo ra những phiến thủy tinh silicat lớn mà chúng ta vẫn thấy đến ngày nay.

Những cánh đồng thủy tinh có màu xanh và đen này trải dài tới 75 km, với hình dạng bị xoắn và gập lại do quá trình nóng chảy thời kỳ xưa.

Địa hình tại Atacama có nhiều điểm tương đồng với Mặt trăng và sao Hỏa. (Ảnh: Baidu)

Thủy tinh trong sa mạc Atacama chứa các khoáng chất giống như các thiên thạch rơi xuống trái đất. Các nhà khoa học cho rằng đây là loại thủy tinh được hình thành từ một ngôi sao chổi tương tự như Wild 2 sau khi vụ nổ xảy ra. Theo giáo sư Pete Schultz, đây là lần đầu tiên có bằng chứng cho thấy thủy tinh này được tạo ra từ bức xạ và gió của một vụ nổ trên bề mặt.

Khí Hậu Khắc Nghiệt

While other deserts are known for extreme temperatures, Atacama đặc biệt khắc nghiệt hơn. Mọi thứ ở đây trở nên khó sinh sống không chỉ vì không có mưa mà còn vì nguồn nước cũng rất hiếm. Dự đoán cho thấy, tình trạng khô hạn này có thể kéo dài ít nhất 10-15 triệu năm nữa.

Chuyên gia dự đoán môi trường khô hạn tại Atacama sẽ kéo dài ít nhất 10-15 triệu năm. (Ảnh: Baidu)

Tại Atacama, ngay cả những cây xương rồng cũng không thể sống sót, vì tình trạng khô ráo quá mức. Nếu bạn đặt một miếng thịt ở đây, nó sẽ không cần bất kỳ phương pháp ướp xác nào mà vẫn giữ nguyên hình dạng mãi mãi. Những vùng đất cằn cỗi này không có đủ độ ẩm, khiến cho vi khuẩn cũng khó mà sống sót.

Mặc dù có những ngọn núi cao trên 6.885 mét, Atacama lại không hề có băng tuyết. Nhiệt độ vào ban đêm có thể giảm xuống âm 25 độ, trong khi ban ngày có thể lên tới 50 độ C. Những ai đã từng đến đây vào mùa hè đều có thể cảm nhận rõ sự khắc nghiệt, với tóc gãy vụn và móng tay, chân bị nứt nẻ.

Cuộc Sống Trong Extreme

Người ta thường nói, không có nước thì rất khó tồn tại. Nhưng trên sa mạc Atacama khô cằn vẫn có hơn 1 triệu cư dân sống tại các thành phố ven biển và các thành phố trên ốc đảo. Con người đã tồn tại ở đây từ hàng nghìn năm trước. Vậy họ đã tồn tại bằng cách nào?

Ở Atacama, miếng thịt sẽ không cần bất kỳ phương pháp ướp xác nào cũng không hề bị hư hỏng. (Ảnh: Baidu)

Người dân Atacama đã phát triển các phương pháp trữ nước hiệu quả. Họ thiết lập hệ thống thu nước từ tuyết tan trên dãy Andes thông qua các tấm lưới dày đặc. Nguồn nước sẽ được dẫn theo các đường ống đến từng gia đình.

Bên cạnh đó, Atacama cũng trở thành điểm tuyệt vời cho những ai yêu thích quan sát bầu trời đêm. Với độ cao và sự quang đãng, nơi đây có hơn 300 đêm trời sáng mỗi năm. Tại đây, không hề có ô nhiễm ánh sáng, giúp hình ảnh qua kính thiên văn trở nên sắc nét và rõ ràng hơn. Chính vì vậy, Atacama cũng là nơi đặt một trong những kính viễn vọng lớn nhất trên thế giới.

Atacama cũng là điểm lý tưởng để quan sát bầu trời đêm. (Ảnh: Baidu)

Sa mạc Atacama còn nổi bật với 8 hồ nước nóng có nhiệt độ trung bình là 33°C, với màu nước xanh đặc biệt và hương vị thư giãn cho du khách. Mùa từ tháng mười đến tháng sáu được xem là thời điểm thích hợp nhất để tham quan các hồ nước này.