Khám Phá Bí Ẩn Đằng Sau Những Tờ Cáo Thị Cổ Xưa

Mặc cho hình ảnh trong cáo thị có thể rất kém, người thân của tội phạm cũng khó nhận ra. Vậy điều gì khiến việc truy bắt tội phạm trở nên khó khăn đến vậy?

Nhiều người đã không còn xa lạ với hình ảnh những tờ cáo thị truy tìm tội phạm xuất hiện trong các bộ phim cổ trang Trung Quốc. Những tờ cáo này thường được dán khắp nơi, nhằm cảnh báo về những kẻ đang lẩn trốn.

Chúng thường kèm theo hình ảnh và thông tin về tên tuổi của tội phạm. Tuy nhiên, thực tế là những hình vẽ này thường rất khác biệt so với ngoại hình thực sự của đối tượng. Điều này dẫn đến nghi ngờ rằng những tờ cáo thị này không có giá trị và rằng quan phủ thời xưa phải đối mặt với thử thách lớn khi tìm kiếm tội phạm.

Trước khi có máy ảnh, người ta đã phải nhờ các nghệ sĩ để ghi lại hình dáng của mình. Đối với các hoàng đế và quan chức nổi bật, dù có những bức chân dung do họa sĩ tài ba thực hiện, thì độ chính xác vẫn không thể sánh bằng việc quan sát thực tế.

Tuy vậy, đối với việc bắt tội phạm, các họa sĩ thường không phải là lựa chọn đáng tin cậy. Hình vẽ thường mất đi nhiều nét đặc trưng, khiến cho việc nhận diện trở nên khó khăn hơn, song người dân thời đó vẫn có nhiều cách để xác định tội phạm.

Hình ảnh người của quan phủ cầm những tờ cáo thị đi tìm tội phạm lẩn trốn trong các bộ phim cổ trang. (Ảnh: Baidu).

Cách 1: Hệ Thống Giấy Tờ Nhận Dạng

Trong thời đại cổ xưa, khi muốn truy bắt một người, bên cạnh hình vẽ, các quan chức thường mô tả chi tiết về đặc điểm khuôn mặt của nghi phạm cùng một số thông tin bổ sung nữa.

Dù rằng tỷ lệ người biết chữ trong xã hội cổ đại rất thấp, nhưng nhờ việc dán cáo thị công khai, vẫn có một số người đủ khả năng đọc hiểu. Sự kết hợp giữa hình vẽ và thông tin giúp người dân dễ dàng nhận diện tội phạm. Điều này cũng khiến cho các tội phạm khó có thể trà trộn vào đám đông mà không bị phát hiện.

Thêm vào đó, hệ thống nhận dạng thời phong kiến tương tự như giấy tờ tùy thân ngày nay. Những giấy tờ này có nhiều tên gọi khác nhau qua các triều đại.

Không có giấy chứng minh thân phận, việc thuê trọ hoặc xin tá túc tại nhà người dân cũng trở nên cực kỳ khó khăn. Khi có người lạ ghé thăm, người dân sẽ yêu cầu kiểm tra giấy tờ, và nếu không, nghi ngờ lớn sẽ nảy sinh, khiến tội phạm khó lòng tìm được nơi nương náu.

Để né tránh sự truy bắt, những tên tội phạm gặp khó khăn trong việc tìm nơi cư trú hợp pháp, họ thường phải sống lang thang hoặc ẩn nấp tại những nơi hoang vắng, không có điều kiện sinh sống thuận lợi. Tuy nhiên, chỉ cần họ xuất hiện, rất có khả năng bị tóm gọn.

Cách 2: Quy Tắc Tội Liên Đới

Quy định này có nguồn gốc từ thời nhà Tần, cho rằng mỗi 10 hộ gia đình sẽ được tính thành một giáp. Nếu một người trong số đó phạm tội, 9 hộ kia phải có trách nhiệm báo cáo tội phạm, nếu không sẽ bị xử lý.

Hơn nữa, vào thời điểm đó, sự khác biệt về phương ngữ giữa các khu vực rất rõ ràng. Khi có người lạ từ nơi khác đến, cộng đồng sớm nhận ra và nếu không thể giải thích được thân phận của mình, họ sẽ bị trình báo đến quan phủ.

Cách 3: Tiền Thưởng Truy Tìm Tội Phạm

Các tờ cáo thị thường ghi rõ số tiền thưởng cho ai bắt được tội phạm. Số tiền này thường dao động từ 100 đến 1.000 lượng bạc, rất lớn trong thời đại đó.

Minh họa 1 tờ cáo thị tìm tội phạm thời xưa. (Ảnh: Baidu).

Số bạc này không phải là nhỏ, vì vào thời nhà Đường và nhà Tống, 1 lượng bạc đổi ra 3.000 NDT và 1.300 NDT tương ứng. Tuy nhiên, để giành được số tiền này không hề dễ dàng, vì tội phạm thường rất nguy hiểm, nhưng nhiều người vẫn không ngần ngại tham gia vào cuộc tìm kiếm này với hy vọng đổi đời.