Sự Thật Gây Ngạc Nhiên Về Số Chân Của Cuốn Chiếu: Khám Phá Thế Giới Sinh Vật Độc Đáo

Cuốn chiếu, còn được biết đến với cái tên “con trăm chân”, thực ra không phải là giun hay côn trùng. Trong khi côn trùng chỉ sở hữu sáu cái chân, cuốn chiếu lại có số lượng chân vượt xa con số này. Điều này khiến nhiều người tự hỏi: Thực chất cuốn chiếu có bao nhiêu chân?

Dựa trên tên gọi, nhiều người nhầm lẫn rằng cuốn chiếu có 994 chân do tiền tố La-tinh “milli-“ trong tên của nó. Tuy nhiên, đây là một sai lầm.

Thực tế, các nhà khoa học không sử dụng tiền tố “milli-“ để miêu tả số chân chính xác mà loài sinh vật này có. Cái tên “con trăm chân” cũng không thực sự phản ánh đúng đặc điểm này.

Đặc điểm nhận dạng của cuốn chiếu với mỗi đốt cơ thể có hai cặp chân.

Cuốn chiếu thuộc nhóm động vật chân đốt, bao gồm nhiều loài như nhện, bọ cạp và bướm. Đặc điểm chung của các động vật chân đốt là có bộ xương ngoài cùng cơ thể phân đốt. Điều đặc biệt ở cuốn chiếu là mỗi đốt cơ thể lại có hai cặp chân, trong khi rết chỉ có một cặp. Điều này lý giải cho cái tên khoa học chính xác hơn được đặt cho chúng: Diplopoda, tức là “chân kép”.

Việc có nhiều chân giúp cuốn chiếu thích nghi tốt hơn với môi trường sống. Hóa thạch cho thấy cuốn chiếu là một trong những động vật trên cạn đầu tiên, tồn tại khoảng 400 triệu năm trước.

Trong kỷ Than Đá, khoảng 300 triệu năm qua, một loài cuốn chiếu mang tên Arthropleura đã phát triển đến mức dài tới 2 mét và rộng 0,5 mét. Ngày nay, kích thước cuốn chiếu thường dao động từ 3mm đến khoảng 0,3 mét. Các nhà khoa học đã phát hiện khoảng 12.000 loài cuốn chiếu đang sống trên khắp các lục địa, ngoại trừ Nam Cực, nhưng ước tính có thể lên tới 80.000 loài.

“Mỗi nước chỉ có một số loài cuốn chiếu xuất hiện và không sinh sống ở nơi nào khác” – trích dẫn của Derek Hennen, nghiên cứu sinh tiến sĩ về côn trùng học thuộc Đại học Virginia Tech. Hennen vô cùng yêu thích và nghiên cứu về cuốn chiếu tới mức đã lập một tài khoản Twitter (@DearMillipede) để chia sẻ tất cả thông tin liên quan đến loài động vật này.

Câu Hỏi Vì Sao Cuốn Chiếu Lại Có Nhiều Chân?

Chỉ ăn lá rụng, cuốn chiếu chủ yếu sinh sống ở những nơi ẩm ướt trên mặt đất, dưới các lớp lá và đá. Để di chuyển dễ dàng trong môi trường sống khắc nghiệt này, cuốn chiếu cần phải có nhiều cặp chân.

Hennen chia sẻ: “Collum (đốt cơ thể đầu tiên) hoạt động như một chiếc máy ủi, và việc sở hữu nhiều chân giúp cuốn chiếu có thêm sức lực để đào sâu vào lòng đất”.

Cuốn chiếu có số chân khác nhau giữa các loài.

Khi cuốn chiếu mới nở, chúng chỉ có vài đôi chân. Sau đó, giống như nhiều sinh vật khác như cua và nhện, cuốn chiếu trưởng thành sẽ trải qua một quá trình gọi là lột xác. Trong quá trình này, cuốn chiếu sẽ bỏ bộ xương ngoài và phát triển một khung xương mới. Mỗi lần lột xác, chúng cũng phát triển thêm một đốt cơ thể mới cùng với hai cặp chân mới. Một số loài sẽ ngừng lột xác khi trưởng thành, trong khi một số khác sẽ tiếp tục lột xác suốt đời, trung bình khoảng hai năm mỗi lần.

Vậy cuốn chiếu có bao nhiêu chân? Hennen tiết lộ rằng số lượng chân phụ thuộc vào từng loài, nhưng thường chỉ dao động từ 24 đến 750 chân.

Anh cũng cho hay: “Khi nhìn thấy cuốn chiếu, mọi người thường thốt lên rằng: ‘Con này nhiều chân thật!’ và từ đó một biệt danh đã ra đời. Dù nghe có vẻ phức tạp, cuốn chiếu thực tế cũng tương tự như rết, chỉ là chúng sở hữu nhiều chân hơn”.

Thực tế, hầu hết các loài cuốn chiếu có số chân chưa đến 100.

Cuốn Chiếu Và Rết: Những Điểm Khác Biệt Nổi Bật

Cuốn chiếu có một số cơ chế tự vệ, nhưng không phải là cắn hay chích (vì chúng có thị lực rất kém, thậm chí một số không có mắt, mà chủ yếu dựa vào râu để di chuyển). Cách tự vệ tối ưu của cuốn chiếu là cuộn tròn lại và tiết ra hóa chất để đuổi kẻ thù. Mặc dù các hóa chất cuốn chiếu tiết ra có khác nhau, nhưng lượng hóa chất này thường không đủ để gây hại cho con người. Nhiều nghiên cứu cho thấy, ở một số khu vực nhiệt đới nhất định, các loài khỉ thường tìm đến cuốn chiếu để lấy hóa chất của chúng nhằm đuổi muỗi.

Ngược lại, rết có thể cắn bằng những nanh nhỏ chứa độc. Tuy nhiên, cho dù cắn có đau đi chăng nữa, thì cũng không gây nguy hiểm cho con người.

Xét về chân, chân của rết thường tỏa ra, trong khi chân cuốn chiếu thì chúc xuống dưới. Rết có một cặp chân ở mỗi đốt cơ thể, trong khi cuốn chiếu có đến hai cặp. Nếu bạn không muốn lại gần để xác thực điều này, Hennen khuyên mọi người hãy quan sát hành vi sinh vật. Nếu thấy sinh vật chạy nhanh, đó là rết; còn nếu chỉ cuộn tròn, đó là cuốn chiếu.