Khoa Học Phân Tích ‘Tiếng Sét Ái Tình’: Một Cái Nhìn Khác Về Tình Yêu

Trong một khoảnh khắc lãng mạn, cảm giác một ánh nhìn thoáng qua có thể dẫn đến sự kết nối sâu sắc chưa từng có. Liệu có phải tình yêu từ cái nhìn đầu tiên thực sự tồn tại hay chỉ là một ảo tưởng?

Khi bạn đang ở giữa một bữa tiệc, mất tập trung vào bạn bè và bỗng dưng nhìn thấy ai đó, có phải tim bạn đập nhanh hơn, cảm giác hồi hộp dâng trào? Đó chính là dấu hiệu của việc bạn bị trúng “tiếng sét ái tình” mà nhiều người thường nhắc đến.

Dù viễn cảnh này lôi cuốn và đầy quyến rũ, thực tế lại không hề đơn giản như chúng ta vẫn nghĩ.

Ham muốn hay tình yêu đích thực?

Tình yêu được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau. Theo từ điển Merriam-Webster, tình yêu là “cảm xúc mãnh liệt dành cho một người khác bắt nguồn từ mối quan hệ gần gũi hoặc thân thiết”. Một nghiên cứu từ Đại học Rutgers ở New Jersey đã chỉ ra rằng tình yêu có thể được chia thành ba phần: ham muốn, sự hấp dẫn và gắn bó.

Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Hiệp hội Nghiên cứu các Mối quan hệ vào tháng 12 năm 2017 cho thấy “tiếng sét ái tình” hay “yêu từ cái nhìn đầu tiên” chủ yếu đến từ sự khao khát hay ham muốn chứ không phải tình yêu thực sự.

Các hormone như testosterone và estrogen, do hạch hạnh nhân điều khiển, đóng vai trò quan trọng trong ham muốn, trong khi sự hấp dẫn lại liên quan đến các trung tâm khen thưởng trong não.

Dopamine, noradrenaline và cortisol là những chất dẫn truyền thần kinh hoạt động khi một người cảm thấy thu hút bởi người khác. Khi nhắc đến sự gắn bó, oxytocin và vasopressin có vai trò chủ đạo hơn.

Liệu “tiếng sét ái tình” có thật tồn tại hay không?

Tính đến nay, khoa học còn khá ít thông tin để chứng minh “tiếng sét ái tình” có thực sự là một hiện tượng hay không. Nghiên cứu gần đây đã sử dụng nhiều phương pháp như thí nghiệm và khảo sát để điều tra cảm nhận của người tham gia.

Nghiên cứu thực hiện với 400 tình nguyện viên, chủ yếu là sinh viên tại Hà Lan và Đức, với hơn 500 buổi hẹn hò. Những người tham gia được yêu cầu ghi lại cảm xúc khi “bị sét đánh” và đánh giá mức độ hấp dẫn của đối phương. Họ cũng tự nhận xét về sự thân mật và những cảm xúc khác liên quan đến “tình yêu đích thực”.

Chỉ có 32 người đã trải qua “tiếng sét ái tình” 49 lần, cho thấy rất nhiều người không có trải nghiệm này. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa “tiếng sét ái tình” và những cảm xúc như sự chung thủy lại không mạnh mẽ như mong đợi. Điều này không bất ngờ vì tiếng sét ái tình thường xảy ra với những người có ngoại hình hấp dẫn.

Các nhà nghiên cứu khẳng định rằng “trải nghiệm ‘tiếng sét ái tình’ chỉ thể hiện sự ham muốn mạnh mẽ chứ không phải tình yêu thực sự. Sự hấp dẫn về ngoại hình là yếu tố chính dẫn đến hiện tượng này”.

Về khía cạnh “hồi tưởng”, nhiều cặp đôi sau khi thành công trong mối quan hệ có xu hướng xem lại và đánh giá lại những ký ức của họ, làm cho bạn đời trở nên hấp dẫn hơn trong mắt họ hơn là thực tế lúc ban đầu.

Yêu từ cái nhìn đầu tiên thường liên quan đến “tình yêu cổ tích”.

Đúng là kết quả nghiên cứu có thể không giống như những gì mà chúng ta thấy trong phim ảnh. Nhiều nhà khoa học và chuyên gia cho rằng cảm giác này thực sự không phản ánh được bản chất thật sự của tình yêu.

“Mọi người đều muốn cảm nhận một sự kết nối sâu sắc với người khác, nhưng điều này chủ yếu là phản ứng sinh học đến từ sự hấp dẫn vật lý”, Caitlin Bergstein, một chuyên gia mai mối, cho biết. “Để có được tình yêu thực sự, bạn cần phải hiểu rõ về đối phương.”

Andrea Leiser, một chuyên gia khác, cũng đồng tình với quan điểm này và thường khuyên khách hàng nên bỏ qua những kỳ vọng không thực tế. “Hầu hết khách hàng của tôi không phải là những người hấp dẫn trong lần hẹn hò đầu tiên, nhưng điều quan trọng là họ tìm được sự tương đồng về tính cách.”

Tình yêu là hỗn hợp của các hormone?

Nhiều người coi tình yêu như một sự kết hợp của các hormone mang lại cảm giác thỏa mãn cho cả tâm trí và cơ thể.

Eric Ryden, một bác sĩ tâm lý học và nhà trị liệu cặp đôi tại Anh đã nhận định: “Tình yêu ảnh hưởng đến cả tâm trí lẫn cơ thể theo nhiều cách. Khi cảm thấy hưng phấn, hormone như dopamine và oxytocin gia tăng, góp phần vào cảm giác yêu thương và sự tin tưởng.”

Yêu hay nghiện?

Cảm giác của tình yêu ban đầu giống như nghiện, theo tiến sĩ Deborah Lee, chuyên gia sức khỏe sinh sản. “Cảm xúc mạnh mẽ khi yêu và tình trạng nghiện cocaine có những khu vực não tương tự được kích hoạt.”

Nhưng khi mối quan hệ tiến triển, cảm giác đó giảm dần và chuyển sang một trạng thái khác không còn giống như lúc đầu nữa, theo một nghiên cứu năm 2016.

Tình yêu sét đánh chỉ là ham muốn, và tình yêu đích thực sẽ đến sau.

Trạng thái cảm xúc

Theo một bài viết trên Tạp chí Khoa học thần kinh, ký ức thường có thể bị thay đổi khi con người nhớ lại và sẽ bị ảnh hưởng bởi trạng thái cảm xúc hiện tại. Do đó, nhiều người có thể nghĩ rằng họ đã yêu từ cái nhìn đầu tiên, nhưng thực tế có thể khác xa so với cảm nhận ban đầu.

Những cặp đôi hạnh phúc có xu hướng nhìn nhau qua “lăng kính màu hồng”, ít xung đột và nghi ngờ hơn và từ đó tạo nên sự hài lòng trong mối quan hệ.

Vì vậy, cảm giác “tiếng sét ái tình” có thể được phóng đại và không phản ánh đúng bản chất của tình yêu thực sự.