Khám Phá Nhà Thờ Đá Lalibela: Kỳ Quan Bí Ẩn Của Ethiopia

Câu chuyện về nhà thờ đá Lalibela vẫn khiến nhiều người phải trăn trở trước những bí ẩn về kỹ thuật xây dựng của nó, mặc dù đã qua hơn 800 năm lịch sử.

Được tọa lạc tại khu vực Amhara ở Ethiopia, cách thủ đô Addis Ababa khoảng 600 km về phía bắc, thị trấn Lalibela trở thành một trong những điểm đến nổi bật nhưng đầy huyền bí, nằm ở độ cao 2.500 m so với mực nước biển. Tại đây, bạn sẽ tìm thấy một Di sản Thế giới với 11 nhà thờ được tạc từ đá nguyên khối.

Khu phức hợp này được cho là được hình thành dưới triều đại Zagwe, thời kỳ trị vì của vua Lalibela (1181 – 1221), người đã có khát vọng tạo ra một “Jerusalem mới” trên đất châu Phi để mọi tín đồ Cơ đốc giáo đều có thể tới đây hành hương. Các nhà thờ tại đây không chỉ là công trình kiến trúc ấn tượng mà còn mang đậm dấu ấn văn hóa với những tên gọi và kiểu cách gợi nhớ đến các địa danh ở Jerusalem như nhà thờ Golgotha.

Những tín đồ Cơ đốc giáo đã bắt đầu quá trình kiến tạo này vào thế kỷ XIII, khi họ chạm khắc những khối đá núi lửa màu đỏ để tạo ra 13 nhà thờ, chính thức biến Lalibela thành một nơi thánh thiêng của Ethiopia.

Nhà thờ đá Lalibeta về hoàng hôn.

Vách đá đã úa màu theo thời gian.

Dù các nhà khảo cổ học đã nghiên cứu và tìm ra một số thông tin về lịch sử của khu phức hợp này, nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi chưa có lời giải đáp, đặc biệt là về phương pháp xây dựng. Làm thế nào những người dân Ethiopia cổ đại có thể hoàn thành được kỳ công này với những công cụ thô sơ?

11 nhà thờ đá tại Lalibela được chia thành hai nhóm rõ rệt: nhóm phía bắc với 6 nhà thờ và nhóm phía nam với 4 nhà thờ. Nhà thờ còn lại, Bet Giorgis hay St. George, đứng tách biệt, cách hai nhóm chính một khoảng ngắn.

Các nhà thờ được nối với nhau bằng một mạng lưới đường hầm phức tạp, mỗi nhà thờ có kiến trúc và bố cục độc đáo. Tất cả đều có đặc điểm nổi bật với kiến trúc cắt đá công phu, bao gồm mặt tiền, cột, cổng vòm phức tạp và nội thất được trang trí với các tác phẩm chạm trổ và tranh bích họa tuyệt đẹp.

Khu phức hợp nhà thờ đá Lalibela được coi là một trong những cấu trúc nguyên khối lớn nhất trên thế giới. Nhà thờ lớn nhất, Bet Medhane Alem, cao 10 m, dài 33 m và rộng 22 m, có tên gọi có nghĩa là “ngôi nhà của Đấng Cứu Rỗi thế giới”.

Theo truyền thuyết, khi đến thăm nơi này, bạn không chỉ được ngắm nhìn quy mô khổng lồ của 11 nhà thờ cổ mà còn cảm nhận được lòng thành kính sâu sắc của các tín đồ Cơ đốc giáo. Họ đến đây không chỉ để ngắm nhìn mà còn để cầu nguyện và tìm kiếm ánh sáng thiêng liêng cho bản thân và gia đình.

Có nhiều câu chuyện kỳ bí xung quanh việc xây dựng nhà thờ đá này. Một trong số đó cho rằng vào ban ngày, con người sẽ đảm nhiệm việc xây dựng, còn các thiên thần sẽ xuất hiện vào ban đêm để giúp đỡ, thúc đẩy tiến độ.

Nhà thờ đá nhìn từ trên xuống.

Truyền thuyết cho rằng công trình này đã được hoàn thành trong 24 năm, nhưng theo các nhà khảo cổ học, điều này là khó có thể xảy ra. Ngày nay, ngay cả việc thực hiện bằng các công nghệ hiện đại cũng cần rất nhiều thời gian và công sức. Hơn nữa, còn nhiều điều huyền bí khác liên quan đến quá trình xây dựng, chẳng hạn như khối lượng đá và đất đã được đào bới nhưng lại không thể tìm thấy ở đâu.

Các họa tiết tranh vẽ phía trong nhà thờ.

Khách hành hương từ các nơi khác đến cầu nguyện đông đúc.

Nhà thờ Thánh George được thiết kế theo hình chữ thập, với ô cửa sổ chạm khắc tinh xảo và một hệ thống thoát nước vô cùng phức tạp, kết hợp hài hòa với các đường hầm, lối đi ngầm và nhiều công trình khác nằm dưới lòng đất. Khi ánh sáng Mặt trời dần tắt, nhà thờ trở nên rực rỡ với những sắc màu nổi bật, tạo nên một khung cảnh tuyệt đẹp.

Nhờ những giá trị kiến trúc đặc sắc và tầm ảnh hưởng sâu sắc từ Kitô giáo, nhà thờ này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 1978. Để bảo tồn các giá trị văn hóa, vào năm 1973, UNESCO đã đề xuất lắp đặt các tấm phủ để bảo vệ cho một phần của công trình đặc biệt này.

Trong suốt nhiều thế kỷ, các nhà thờ đá tại Lalibela được quản lý bởi cả Giáo hội và chính quyền Ethiopia. Nơi đây không chỉ là chốn thờ phụng mà còn là nơi sinh sống của một cộng đồng các linh mục và tu sĩ, thu hút đông đảo tín đồ đến cử hành những ngày lễ lớn theo lịch Thiên Chúa giáo của người Ethiopia.