Hành Tinh Lạnh Giá Với Gió Siêu Tốc Và Nhiệt Độ Kinh Khủng

Hành tinh HD 189733 b được nhận định là nơi có điều kiện thời tiết khắc nghiệt nhất trong các hành tinh được phát hiện.

Các nhà thiên văn học tại Thụy Sĩ đã thực hiện một nghiên cứu chỉ ra rằng tốc độ gió trên hành tinh HD 189733 b có thể đạt tới 8.700 km/h, tương đương với gấp 7 lần vận tốc âm thanh, theo tin tức từ New Zealand Herald. Bên cạnh đó, hành tinh này còn nổi tiếng với cơn mưa thủy tinh, được ví như “hàng nghìn nhát cắt đeo bám.”

“Hành tinh này thực sự là một cơn ác mộng mà bạn chưa từng tưởng tượng. Khi nhìn từ xa, bề mặt của nó có màu xanh sáng, dễ khiến người ta nhầm lẫn với bầu trời hiền hòa trên Trái đất, nhưng thực tế thì thời tiết ở đây là cực kỳ nguy hiểm,” NASA nhận định về hành tinh này.

Màu sắc xanh dương của HD 189733 b không phải do đại dương phản chiếu, mà thực chất là do bầu khí quyển được cấu thành từ các đám mây chứa hạt silicat.

Bầu khí quyển hành tinh HD 189733 b có nhiệt độ lên tới 3.000 độ C. (Ảnh: NASA/ESA).

Được biết, HD 189733 b là một hành tinh khí khổng lồ lớn hơn cả sao Mộc. Hành tinh này nằm cách Trái đất khoảng 63 năm ánh sáng và thuộc chòm sao Vulpecula, hay còn được gọi là “cáo nhỏ.”. HD 189733 b quay xung quanh ngôi sao của nó gần gấp 13 lần khoảng cách từ sao Thủy đến Mặt Trời và hoàn thành một vòng quỹ đạo chỉ trong vòng 2,2 ngày.

Tiến sĩ Kevin Heng, dẫn đầu nhóm nghiên cứu, cho biết rằng việc khám phá này rất đáng chú ý vì các quan sát được thực hiện bằng một kính viễn vọng nhỏ chỉ 3,6m tại Đài quan sát Nam châu Âu (ESO) ở La Silla, Chile, nhưng chất lượng đo đạc không hề thua kém so với kính viễn vọng không gian Hubble.

Nhóm nghiên cứu đã áp dụng kỹ thuật đo tín hiệu natri từ những hành tinh xa lạ. Khi một hành tinh đi qua trước ngôi sao mẹ, cường độ tín hiệu này sẽ biến đổi. Dựa vào độ mạnh yếu của tín hiệu, các nhà thiên văn học có thể xác định nhiệt độ bề mặt của hành tinh.

Thông qua việc ghi nhận tín hiệu từ nhiều độ cao khác nhau, nhóm nghiên cứu có thể xác định nhiệt độ tại các tầng khác nhau của bầu khí quyển. Ở gần bề mặt, nhiệt độ hành tinh này giảm từ 3.000 xuống còn 1.700 độ C.

Để đánh giá tốc độ gió, các nhà nghiên cứu đã dùng sự biến đổi trong tín hiệu natri truyền đến Trái đất. Những thay đổi này cho thấy gió trên mặt hành tinh di chuyển với tốc độ cực kỳ nhanh. Kết quả đo đạc từ kính viễn vọng không gian Hubble cũng xác nhận tương tự.

Các cuộc nghiên cứu do các nhà khoa học Thụy Điển thực hiện mở ra hướng đi mới trong việc khám phá bầu khí quyển của những hành tinh xa xôi mà không cần đến những đài thiên văn khổng lồ hay kính viễn vọng không gian.

Ngoại hành tinh này có bầu khí quyển chứa đầy khí hydro sunfua.

Mới đây, kính thiên văn James Webb đã tiết lộ rằng HD 189733 b, hành tinh nóng bỏng gần Trái đất 64 năm ánh sáng, chứa một loại khí hydro sunfua (có mùi giống trứng thối).

Các nhà nghiên cứu trước đó đã hoài nghi về sự tồn tại của hydro sunfua trên những hành tinh khí khổng lồ xa xôi, bởi vì bầu khí quyển của sao Mộc và sao Thiên Vương cũng có cùng loại phân tử. Tuy nhiên, khí này rất hiếm thấy bên ngoài hệ Mặt trời, ngoại trừ một lượng nhỏ trong không gian liên sao.

Guangwei Fu, tác giả chính của nghiên cứu và cũng là nhà vật lý thiên văn tại Đại học Johns Hopkins, cho biết việc phát hiện hydro sunfua trên HD 189733 b là bước đi quan trọng để có thể tìm ra phân tử này trên các hành tinh khác và hiểu rõ hơn về quá trình hình thành các loại hành tinh khác.

Việc phát hiện hydro sunfua rất trọng yếu vì đây là dấu hiệu cho thấy hành tinh có chứa lưu huỳnh, yếu tố rất cần thiết để tạo ra các phân tử phức tạp hơn, đồng thời lưu huỳnh cũng là nguyên tố chủ yếu cho nhiều dạng sống trên Trái đất.

Tuy nhiên, với điều kiện nhiệt độ và thời tiết khắc nghiệt như vậy, HD 189733 b khó có thể duy trì sự sống ngoài Trái đất. Dẫu vậy, việc phát hiện khí này trên các thế giới xa xôi có thể làm tăng khả năng tồn tại của những ngoại hành tinh có sự sống.

Các nhà khoa học cũng nhận định rằng, nếu JWST được đặt ở vị trí khác trong Dải Ngân Hà, nó có khả năng phát hiện ra dấu hiệu của sự sống trên Trái đất.