Khám Phá Bí Ẩn Của Những Đường Kẻ Sọc Trên Ngựa Vằn

Những đường kẻ sọc trên thân ngựa vằn không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn có thể bảo vệ chúng khỏi các loài ăn thịt bằng cách tạo ra ảo ảnh quang học.

Mới đây, nghiên cứu từ các nhà khoa học tại Đại học Queensland, Australia đã chỉ ra rằng sọc ngựa vằn có khả năng tạo ra ảo giác cho kẻ thù khi chúng di chuyển, giúp ngăn cản các cuộc tấn công từ những động vật ăn thịt. Kết quả này đã được công bố trên tạp chí Zoology và được BBC đưa tin.

Trước đây, các nhà nghiên cứu tin rằng chức năng của những sọc này chủ yếu là để giao tiếp giữa các cá thể hoặc để ngụy trang trong điều kiện ánh sáng khác nhau, như lúc bình minh và hoàng hôn trong môi trường đồng cỏ.

Ngựa vằn có sọc kẻ đen và sọc kẻ trắng xen kẽ lẫn nhau. (Ảnh: JGoldizen)

Trong nghiên cứu này, giáo sư Johannes Zanker từ Đại học London và nhóm của ông đã nghiên cứu hiện tượng mà ngựa vằn gây ra cho các động vật ăn thịt và côn trùng ký sinh qua việc phân tích hình ảnh và video.

Kết quả cho thấy rằng sự chuyển động của ngựa vằn tạo ra cảm giác thông tin sai lệch cho các đối tượng quan sát. Con người và một số loài động vật khác thường cảm nhận chuyển động dựa trên hình dáng vật thể, do đó dễ bị nhầm lẫn trong việc xác định vị trí và hướng đi của chúng. Chẳng hạn, khi nhìn thấy một chiếc bánh xe quay với tốc độ nhất định, người xem có thể cảm thấy bánh đó quay ngược chiều.

“Các sọc rộng ở hai bên hông và sọc hẹp hơn trên lưng và cổ ngựa vằn tạo ra ảo giác cho kẻ thù khi con vật di chuyển, đặc biệt là khi chúng đứng trong một nhóm lớn. Điều này giúp ngăn cản sự tiếp cận của động vật ăn thịt và làm sai lệch quá trình đi săn của chúng,” tiến sĩ Martin từ Đại học Queensland cho biết.

Tiến sĩ cũng nhấn mạnh rằng “Kết quả của nghiên cứu này có giá trị lớn trong việc hiểu biết về mẫu hình của động vật. Nhiều loài như cá hay rắn cũng sử dụng màu sắc của cơ thể để ẩn náu. Con người có thể áp dụng kiến thức này vào việc ngụy trang cho tàu chiến hoặc tổ chức các đội hình quân sự.”

Các sọc trên thân ngựa vằn còn giúp ngựa vằn có thể điều hòa được thân nhiệt.

Không chỉ có tác dụng bảo vệ, sọc trên cơ thể ngựa vằn còn có vai trò quan trọng trong việc điều hòa thân nhiệt. Nghiên cứu của các nhà khoa học từ Đại học California đã chỉ ra rằng sự tương phản giữa các vùng lông sáng và tối trên ngựa vằn chính là nguyên nhân cho sự khác biệt trong khả năng hấp thụ và tỏa nhiệt.

Thông qua việc phân tích các mẫu sọc từ 16 địa điểm khác nhau, họ nhận thấy rằng ngựa vằn sống ở những vùng có nhiệt độ cao thường có số lượng sọc nhiều hơn và màu sắc đậm hơn, điều này tạo ra một cơ chế tự nhiên giúp điều chỉnh thân nhiệt.

Các nhà nghiên cứu lý giải rằng các vùng lông đen và trắng có tốc độ hấp thụ và phát tán nhiệt khác nhau. Do đó, sự phân bố các sọc cho phép ngựa vằn đạt được khả năng đối lưu không khí tối ưu, giống như một chiếc điều hòa không khí tự nhiên.

Gần đây, một nghiên cứu khác cũng đã phát hiện rằng các sọc đen trên cơ thể ngựa vằn có tác dụng ngăn chặn loài ruồi hút máu. Nghiên cứu này do các nhà khoa học từ Đại học Bristol thực hiện và thông qua nhiều thí nghiệm, họ đã chứng minh rằng các sọc đen có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ ngựa vằn.

Họ đã thử nghiệm bằng cách đặt những chiếc chăn có kiểu dáng khác nhau lên lưng ngựa và quan sát hành vi của ruồi khi tiếp cận. Kết quả cho thấy ruồi hút máu và nhiều loại ruồi khác không thích đậu trên các bề mặt có sọc màu lẫn lộn.

Những họa tiết khác nhau được thử nghiệm trên lưng ngựa. (Ảnh: Journal of Experimental Biology).

Giáo sư Tim Caro từ Đại học Bristol lý giải rằng ruồi thường bị thu hút bởi các bề mặt tối lớn. Tuy nhiên, khi bề mặt này có sự phân bố của màu trắng, ruồi sẽ ít có xu hướng tiếp cận hơn.

Những thí nghiệm cũng cho thấy rằng nếu các sọc có độ tương phản rõ rệt, ruồi sẽ càng ít muốn đậu lên đó. Điều này cho thấy rằng các loài động vật móng guốc với ít màu tối hoặc sở hữu các mảng màu lẫn lộn sẽ có lợi thế lớn hơn trong việc giảm thiểu sự tấn công từ côn trùng và ký sinh trùng.