Khám Phá Thứ Tự Của Các Hành Tinh Trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đã được dạy về chín hành tinh trong hệ Mặt Trời. Tuy nhiên, từ cuối những năm 1990, cuộc tranh luận về việc liệu Pluto có phải là một hành tinh hay không đã bắt đầu diễn ra trong giới thiên văn học.

Vào năm 2006, Hiệp hội Thiên văn Quốc tế (IAU) đã đưa ra quyết định gây tranh cãi khi xác định sao Diêm Vương là một “hành tinh lùn”, từ đó, danh sách các hành tinh thực trong hệ mặt trời chỉ còn lại 8 hành tinh.

Các hành tinh trong hệ mặt trời được mô tả bởi một hình minh hoạ trên máy tính NASA, không hiển thị quỹ đạo và kích thước. (Nguồn ảnh: NASA).

Hiện nay, các nhà khoa học đang tìm kiếm một hành tinh khác trong hệ Mặt Trời, được gọi là “hành tinh thứ 9”. Theo như các báo cáo công bố vào tháng 1 năm 2016, hành tinh này có khối lượng gấp khoảng 10 lần Trái Đất và nặng gấp 5.000 lần sao Diêm Vương.

Thứ tự các hành tinh từ gần nhất đến Mặt Trời bao gồm: sao Thủy, sao Kim, Trái Đất, sao Hỏa, sao Mộc, sao Thổ, sao Thiên Vương, sao Hải Vương – và “hành tinh thứ 9” (Planet Nine).

Nếu bao gồm sao Diêm Vương, hành tinh này sẽ nằm sau sao Hải Vương trong danh sách. Sự loại trừ sao Diêm Vương xảy ra vì độ nghiêng quá lớn của nó, cùng với quỹ đạo hình elip mà nó có.

Các Hành Tinh Trái Đất

Các hành tinh Trái Đất.

Bốn hành tinh trong phần trong cùng được gọi là “các hành tinh Trái Đất”, vì bề mặt của chúng chủ yếu được hình thành từ đá. Sao Diêm Vương cũng có bề mặt rắn nhưng không thuộc nhóm này.

Các Hành Tinh Kiểu Sao Mộc

Các hành tinh khí và băng đá.

Bốn hành tinh lớn bên ngoài gồm sao Mộc, sao Thổ, sao Thiên Vương và sao Hải Vương được gọi là “các hành tinh kiểu Sao Mộc”. Chúng lớn hơn nhiều so với các hành tinh Trái Đất và chủ yếu cấu tạo từ khí, không có bề mặt đá.

Các Hành Tinh Lùn

Theo định nghĩa của Hiệp hội Thiên văn Quốc tế, hành tinh được coi là chính thức khi nó đủ lớn để giữ hình dạng tròn do lực hấp dẫn và đã “dọn sạch” hầu hết các vật thể khác khỏi quỹ đạo của nó. Điều này dẫn đến việc sao Diêm Vương bị loại trừ khỏi danh sách hành tinh chính thức.

Những hành tinh lùn khác bao gồm Thiên thể Vành đai Kuiper – Kuiper Belt objects, và các vật thể như Eris, Haumea và Makemake. Hành tinh lùn Ceres, nằm giữa sao Hỏa và sao Mộc, cũng là một ví dụ điển hình trong nhóm này.

Tổng Quan Về 8 Hành Tinh Chính

Dưới đây là mô tả tóm tắt về 8 hành tinh chính trong hệ Mặt Trời, sắp xếp từ trong ra ngoài:

Sao Thủy (Mercury)

Sao Thủy chỉ lớn hơn so với Mặt trăng của Trái đất một chút.

Sao Thủy là hành tinh gần nhất với Mặt Trời, nhiệt độ trên bề mặt có thể lên tới 450 độ C vào ban ngày. Ban đêm, nhiệt độ có thể giảm xuống dưới mức đóng băng. Hành tinh này có mặt trăng rất ít và bề mặt bị rỗ nhờ sự va chạm của các thiên thạch.

Sao Kim (Venus)

Nam bán cầu của sao Kim, được quan sát trong vùng tử ngoại. (Nguồn ảnh: ESA).

Sao Kim, hành tinh thứ hai từ Mặt Trời, có bầu không khí dày đặc và độc hại, tạo ra hiệu ứng nhà kính mạnh mẽ. Nó quay chậm theo chiều ngược lại so với các hành tinh khác và thường được nhầm lẫn là hai vật thể khác nhau bởi người Hy Lạp.

Trái Đất

Hình ảnh Trái đất được chụp từ vệ tinh dự báo thời tiết của Nga Elektro-L No.1. (Nguồn ảnh: NTsOMZ).

Trái Đất là hành tinh thứ ba tính từ Mặt Trời và là hành tinh duy nhất được biết là có sự sống. Bề mặt của nó được bao phủ bởi nước và có bầu khí quyển giàu nitơ và oxy.

Sao Hỏa (Mars)

Các nhà nghiên cứu sao Hỏa đang tập trung vào hai cảm biến trên Trái Đất và hành tinh quay xung quanh để hiểu rõ hơn về các nguồn metan trên hành tinh Đỏ. (Nguồn ảnh: Kính viễn vọng không gian).

Sao Hỏa, hành tinh thứ tư, được biết đến với bề mặt đất đá và màu đỏ đặc trưng. Bầu khí quyển của nó quá mỏng để duy trì nước lỏng, nhưng có thể đã từng có điều kiện cho sự sống trong quá khứ.

Sao Mộc (Jupiter)

Ảnh chụp cận cảnh “Vết đỏ lớn – Great Red Spot” của sao Mộc bằng tàu vũ trụ Voyager. (Nguồn ảnh: NASA / JPL-Caltech).

Sao Mộc, hành tinh lớn nhất trong hệ Mặt Trời, chủ yếu cấu tạo từ khí. Đặc điểm nổi bật của nó là “Vết đỏ lớn”, một cơn bão khổng lồ tồn tại hàng trăm năm.

Sao Thổ (Saturn)

Ảnh màu thực tế của Sao Thổ. (Nguồn ảnh: NASA / JPL / Space Science Institute).

Sao Thổ nổi tiếng với vành đai đá và băng. Các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu nguồn gốc hình thành của nó.

Sao Thiên Vương (Uranus)

Sao Thiên Vương hiện lên đồng màu qua ảnh chụp của Voyager 2 năm 1986. Nguồn ảnh: Lawrence Sromovsky, (Đại học Wisconsin-Madison.), Keck Observatory.

Sao Thiên Vương là hành tinh có độ nghiêng quỹ đạo đặc biệt, gây ra các mùa kéo dài và điều kiện thời tiết cực đoan.

Sao Hải Vương (Neptune)

Tốc độ gió của sao Hải Vương đạt hơn 1.500 mph và những cơn gió hành tinh nhanh nhất trong hệ mặt trời. (Nguồn ảnh: NASA / JPL).

Sao Hải Vương, hành tinh cuối cùng trong hệ Mặt Trời, được biết đến với những cơn gió mạnh nhất. Nó nằm xa gấp 30 lần so với Trái Đất tính từ Mặt Trời và cũng là hành tinh đầu tiên được dự đoán trước khi phát hiện.

Sao Diêm Vương (Hành tinh lùn)

Sao Diêm Vương và các mặt trăng của nó quay quanh mặt trời nằm gần rìa của hệ Mặt trời. (Nguồn ảnh: SPACE.com/Karl Tate).

Sao Diêm Vương là hành tinh lùn và đã từng được coi là hành tinh thứ 9. Nó có một quỹ đạo kỳ lạ và là một thiên thể lạnh, cách xa sao Hải Vương.

Hành tinh thứ 9 quay quanh Mặt Trời ở vị trí xa gấp 20 lần quỹ đạo của sao Hải Vương. Tuy nhiên, nó chưa được quan sát trực tiếp và chỉ được biết đến qua tác động hấp dẫn của nó lên các hành tinh khác trong vành đai Kuiper.