Âm Thanh Kỳ Diệu Từ Hố Đen: Khám Phá Âm Vũ Trụ

Liệu không gian vũ trụ có thể phát ra âm thanh? Mặc dù nhiều người cho rằng âm thanh không thể tồn tại trong chân không, thực tế lại cho thấy rằng chúng ta có khả năng nghe thấy âm thanh từ những hiện tượng vũ trụ thông qua các phương pháp khoa học khác nhau.

Cách đây không lâu, tài khoản NASA Exoplanets đã cung cấp những thông tin thú vị về việc nhà khoa học đã ghi lại âm thanh của hố đen bằng công nghệ hiện đại. Vào tháng 5, NASA công bố một đoạn âm thanh dài 35 giây, ghi lại tiếng gầm gừ của một hố đen nằm ở trung tâm của cụm thiên hà khổng lồ thuộc chòm sao Perseus, cách chúng ta khoảng 240 triệu năm ánh sáng.

Âm thanh này phát ra với tần số thấp, giống như tiếng cửa kẽo kẹt mỗi khi mở và đóng.

Khái niệm về âm thanh từ hố đen đã được thay đổi khi Đài quan sát tia X Chandra của NASA ghi lại dữ liệu sóng âm từ một hố đen, chuyển đổi nó thành âm thanh mà con người có thể nghe được. Thực tế là, dữ liệu này đã được thu thập từ 20 năm trước, từ những sóng áp suất (sóng âm) trải dài 30.000 năm ánh sáng, bao trùm cụm thiên hà Perseus có chiều rộng 11 triệu năm ánh sáng, nơi mà sóng âm có thể truyền đi.

Trong một cuộc phỏng vấn với NPR, nhà khoa học Kimberly Arcand từ NASA chia sẻ rằng: “Trong 10 năm đầu, tôi chỉ chú trọng vào hình ảnh trong dải ngân hà. Tuy nhiên, dần dần tôi nhận ra rằng cần có những phương pháp tiếp cận khác, đặc biệt là cho những người không chuyên về vũ trụ hoặc có vấn đề về thị lực”. Do đó, bà đã sử dụng công nghệ để chuyển đổi sóng áp suất từ một hố đen thành âm thanh có thể nghe thấy. Quá trình này được gọi là “âm thanh hóa” dữ liệu từ hố đen. Arcand cũng đã thu âm thanh từ nhiều đối tượng khác trong vũ trụ, với mỗi vật thể như đám mây liên sao hay ngôi sao đều phát ra âm thanh khác nhau.

Thông qua phương pháp “âm thanh hóa”, các nhà thiên văn học đã tổng hợp lại các âm thanh trong cụm thiên hà. Những âm thanh này nằm ở khoảng 57-58 quãng tám so với nốt đô giữa (C4), và để con người có thể nghe thấy chúng, Đài quan sát Chandra đã nâng cao tần số lên 4 tỷ lần so với mức ban đầu.

Hình ảnh của Đài quan sát tia X Chandra đã ghi lại dữ liệu sóng âm từ hố đen kể từ năm 2003. (Ảnh: NASA).

Việc công bố âm thanh từ hố đen chòm sao Perseus là một phần trong sự kiện Tuần lễ Hố đen (Black Hole Week) năm 2022. Bạn cũng có thể nghe thấy âm thanh ghi lại trong quá trình chuyển đổi từ dữ liệu ánh sáng của tia năng lượng phát ra từ hố đen của thiên hà M87, cách chúng ta khoảng 53,5 triệu năm ánh sáng.

Trong một nỗ lực tương tự, Erin Kara, một nhà vật lý thiên văn tại Viện Công nghệ Massachusetts, đã thực hiện một dự án “âm thanh hóa” vũ trụ khác bằng cách sử dụng tín hiệu từ các vụ nổ tia X để lập bản đồ môi trường xung quanh các hố đen, tương tự như cách mà loài dơi dùng âm thanh để tìm kiếm thức ăn.