Nguy Cơ Từ Rùa Cá Sấu Xâm Nhập Hệ Sinh Thái Trung Quốc

Vào tháng 5/2021, một tờ báo đã đăng tải thông tin về việc bắt được một con “rùa cá sấu” quý hiếm tại đầm Thị Nại, Quy Nhơn, Bình Định.

Tuy nhiên, theo các nguồn tin từ Trung Quốc, loài động vật này, có nguồn gốc từ miền Nam của nước Mỹ, đang xuất hiện ngày càng nhiều tại miền Nam Trung Quốc. Rùa cá sấu được đánh giá là một loài hung dữ và mạnh mẽ, dẫn đến những lo ngại từ phía chính quyền Trung Quốc về tình hình xâm lấn này.

Rùa cá sấu gây nhiều nguy hiểm

Loài Động Vật Phàm Ăn

Rùa cá sấu là một loài ăn thịt lớn, với tính phàm ăn mạnh mẽ, đang âm thầm xâm chiếm nhiều hồ và dòng sông tại Trung Quốc, gây nguy hiểm cho các loài động vật bản địa.

Xuất phát từ Bắc Mỹ, rùa cá sấu đã được nhập khẩu với số lượng rất lớn vào Trung Quốc trong nhiều năm qua. Tại đây, chúng được nuôi để lấy thịt và phục vụ như những thú cưng “độc, lạ” cho những người yêu động vật.

Trên các trang thương mại điện tử, người ta có thể dễ dàng tìm thấy những con rùa cá sấu non với giá chỉ 20 nhân dân tệ (khoảng 3 USD). Tuy nhiên, rất ít người biết rằng loài thú cưng này sẽ lớn lên và trở thành một con quái vật khổng lồ.

Rùa cá sấu trưởng thành có thể đạt trọng lượng lên đến 80 kg, với những bộ móng vuốt sắc nhọn và chiếc mỏ khỏe. Khi cảm thấy bị đe dọa, chúng có thể tấn công và cắn xé bất kỳ vật gì trong tầm mắt, với vết cắn đủ sức khiến người ta mất ngón tay ngay lập tức.

Hiện tại, loài rùa này dường như đang thích nghi với môi trường tự nhiên, làm dấy lên mối lo ngại trong giới chuyên gia và các nhà sinh vật học tại Trung Quốc, như tạp chí Đệ lục thanh đã chỉ ra.

Báo chí tại Trung Quốc gần đây đã đưa tin về hàng chục trường hợp rùa cá sấu được phát hiện ở các khu vực sông nước trong suốt thập kỷ qua. Một điều tra nghiên cứu năm 2020 cho thấy khu vực trung và hạ lưu sông Dương Tử là những điểm nóng, nơi thường xuyên có rùa cá sấu xuất hiện nhất.

Các nhà khoa học cảnh báo rằng, nếu rùa cá sấu thích nghi tốt và bắt đầu sinh sản bên ngoài môi trường nuôi nhốt, chúng sẽ có khả năng gây tổn hại nghiêm trọng đến các hệ sinh thái bản địa. Chúng nổi tiếng với tính phàm ăn, có thể tiêu diệt mọi thứ từ cá, ếch cho đến động vật có vú nhỏ.

Rùa cá sấu xâm nhập vào hệ sinh thái Trung Quốc

“Loài sinh vật xâm lấn này là những kẻ săn mồi bẩm sinh. Ngay khi nở từ trứng, chúng đã ăn động vật không xương sống, cá, nòng nọc, và ếch, dần dần chuyển sang săn các loài lớn hơn khi trưởng thành. Chúng có thể ăn hầu hết mọi thứ nằm gọn trong hàm của mình,” David Dudgeon, giáo sư sinh học nước ngọt tại Đại học Hong Kong, cho biết. “Các loài rùa bản địa sẽ phải đối mặt với một mối đe dọa lớn, vì rùa cá sấu có thể cạnh tranh thức ăn với chúng và thậm chí ăn thịt con non hoặc cá thể trưởng thành.”

Rùa cá sấu đang xâm nhập vào môi trường tự nhiên theo nhiều cách khác nhau. Trong một số trường hợp, các trang trại nuôi rùa bị lũ lụt, khiến cho rùa nuôi sổng ra ngoài. Mỗi năm, hàng chục triệu con rùa được nuôi tại Trung Quốc để làm thực phẩm và phục vụ cho các mục đích khác, trong đó rùa cá sấu là một loại phổ biến nhờ kích thước lớn của chúng.

Cũng có trường hợp người dân cố tình thả rùa ra tự nhiên. Người dân ở Trung Quốc thường có thói quen phóng sinh các loài động vật như cá và rùa vào môi trường tự nhiên. Có thể nhiều người nuôi rùa đã thả chúng đi khi nhận ra rằng chúng không phải là những loài rùa thông thường.

Trong một vụ việc gần đây, một ngư dân Trung Quốc đã bắt được một con rùa cá sấu từ con sông, với những hình vẽ kinh Phật trên mai của con rùa. Một vụ khác cũng được ghi nhận khi người dân nơi đây báo cảnh sát về một người đàn ông thả hai con rùa cá sấu xuống sông Gia Lăng, một nhánh của sông Dương Tử.

Chính quyền Trung Quốc hiện đang cố gắng kiểm soát hoạt động phóng sinh, vì việc này dẫn đến tình trạng nhiều loài không bản địa được thả vào tự nhiên, làm mất cân bằng hệ sinh thái địa phương. Các loài xâm lấn được coi là một trong những mối đe dọa lớn đối với đa dạng sinh học của đất nước này.

Vào năm 2020, rùa cá sấu đã được đưa vào danh sách 17 loài không bản địa có nguy cơ trong môi trường nước ngọt của Trung Quốc. Được đưa ra từ những lý do là rùa cá sấu tiêu thụ một lượng lớn cá bản địa, động vật lưỡng cư, và có khả năng tấn công con người.

Thay đổi Luật Pháp

Từ tháng 3/2021, hành vi thả các loài xâm lấn vào tự nhiên đã bị coi là phạm tội. Nhiều hồ và sông, đặc biệt là gần các ngôi đền, đã gắn biển cảnh báo về việc cấm hành động phóng sinh.

Các phương tiện truyền thông Trung Quốc trong những năm gần đây đã xuất bản nhiều bài viết, gọi rùa cá sấu là “sát thủ sinh thái”, nhằm nhắc nhở người dân không nuôi chúng làm thú cưng hoặc thả ra môi trường tự nhiên. Những người phát hiện rùa cá sấu trong tự nhiên được khuyến cáo là nên xử lý chúng thay vì thả lại nước.

Ông Dudgeon nhấn mạnh rằng việc ngăn chặn hành vi phóng thích rùa cá sấu cần phải trở thành ưu tiên hàng đầu cho cơ quan thực thi pháp luật. Ông nói: “Ngăn chặn việc thả rùa cá sấu thực tế hơn nhiều so với việc cố gắng loại bỏ những cá thể đã xâm nhập vào môi trường tự nhiên.”

Rùa cá sấu được rao bán trên nền tảng Taobao của Trung Quốc, với các thông điệp kêu gọi mua hàng.

Tuy nhiên, việc kiểm soát tình trạng rùa cá sấu thoát ra tự nhiên rất khó khăn do quy mô lớn của hoạt động buôn bán loài này. Chỉ riêng trên nền tảng thương mại điện tử Taobao, hơn 400.000 con rùa cá sấu được bán ra mỗi năm. Ngoài ra, chúng cũng được chào bán trên nhiều trang thương mại điện tử khác như JD.com, và việc thấy những thùng nhựa chứa đầy rùa con cũng là cảnh phổ biến ở nhiều chợ thú cưng tại Trung Quốc.

Không chỉ có Trung Quốc, mà rùa cá sấu cũng đã trở thành vấn đề nghiêm trọng ở nhiều nước khác như Nhật Bản, nơi hàng nghìn con đã bị bắt ngoài tự nhiên. Thậm chí, loài này có thể đã xâm chiếm cả châu Âu, khi nhiều trường hợp người tắm sông, hồ ở Pháp, Đức và Ý đã gặp phải chúng trong những năm gần đây.