Khám Phá Tác Dụng Tuyệt Vời Của Quả Bứa

Quả bứa, loại trái cây không phổ biến, nhưng lại chứa đựng nhiều điều bất ngờ và lợi ích cho sức khỏe. Mặc dù không nhiều người biết đến, nhưng quả bứa chắc chắn xứng đáng có mặt trong chế độ ăn uống của bạn.

Quả bứa là gì?

Quả bứa có hương thơm dễ chịu, vị chua và có vỏ màu xanh, khi chín thì chuyển sang màu vàng.

Bứa là một loại quả thuộc họ Garcinia, gần giống với măng cụt – một loại trái cây nổi tiếng ở miền Tây Nam Bộ. Tuy nhiên, bứa được sử dụng chủ yếu làm gia vị cho các món canh chua hay món cá kho, với hương vị chua thanh và ngọt nhẹ, khiến món ăn trở nên hấp dẫn hơn.

Quả bứa có nguồn gốc từ miền Nam Ấn Độ và Đông Nam Á, hiện tại tại Việt Nam, quả bứa phổ biến ở một số tỉnh miền Trung. Đây là loại cây có kích thước vừa phải, và thường thu hoạch trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 8 âm lịch. Giá bán cho mỗi kg quả bứa dao động trong khoảng 50 đến 70 ngàn đồng, thường thấy tại các chợ miền Trung và Nam Bộ.

Theo các nghiên cứu, phần vỏ của quả bứa có chứa một lượng lớn phytochemical như axit hydroxycitric và nhiều hợp chất khác như polyphenol, luteolin, và kaempferol. Cứ 100 gram vỏ bứa chứa khoảng 17,2g carbohydrate, 0,5g chất béo, 2,3g protein, 1,24g chất xơ, 15,14 mg sắt, 250 mg canxi, 10 mg axit ascorbic và 18,10 mg axit oxalic.

Nhờ vào hàm lượng dinh dưỡng phong phú, quả bứa mang đến nhiều lợi ích sức khỏe cho con người.

Những Đặc Điểm Nổi Bật Của Quả Bứa

Bứa có tên khoa học là Garcinia oblongifolia Champ và thường mọc hoang ở các tỉnh ven biển miền núi. Tại Quảng Ninh, loại cây này hầu như chỉ còn tồn tại ở các đảo Quan Lạn và Ngọc Vừng với số lượng ít.

Bứa là cây thân gỗ lớn, chiều cao trung bình từ 6-7m, có những cây lâu năm lên đến 10-15m. Cành non có hình dáng vuông vắn và thường rủ xuống. Lá bứa hình thuẫn, kéo dài, với mép nguyên và nhẵn bóng, có nhiều điểm mờ. Quả bứa hình tròn, mọng nước, có vỏ dày và khía múi, nhìn qua rất giống quả ổi găng.

Quả bứa không chỉ là gia vị cho các bữa ăn mà còn rất tốt cho sức khỏe.

Quả bứa thường được thu hoạch vào mùa từ tháng 8 đến tháng 10 hàng năm và có mùi thơm nhẹ, vị chua dễ chịu, cùng với nhiều hạt bên trong.

Công Dụng Nổi Bật Của Quả Bứa

Bứa từ lâu đã được coi là một vị thuốc quý, có khả năng điều trị các bệnh như: mẩn ngứa, ho ra máu, dị ứng, viêm loét dạ dày, và tiêu hóa kém. Những công dụng này được phát hiện chủ yếu từ vỏ cây bứa, vì nơi này chứa nhiều vitamin C.

Giảm Cholesterol

Quả bứa có chứa một lượng lớn Hydroxycitric Acid, giúp giảm quá trình chuyển hóa đường thành chất béo, từ đó giúp giảm lượng cholesterol xấu trong cơ thể.

Hỗ Trợ Giảm Cân

Nghiên cứu cho thấy thành phần trong vỏ bứa làm giảm cảm giác thèm ăn, hỗ trợ việc đốt cháy mỡ thừa hiệu quả. Hơn nữa, nhựa từ quả bứa còn được sử dụng để điều trị các vết bỏng.

Quả bứa cũng có khả năng ức chế enzyme citrate lyase, từ đó ngăn chặn quá trình sản xuất chất béo trong cơ thể, giúp giảm mỡ máu và nguy cơ tăng cân.

Quả bứa sau khi thu hoạch được chế biến và dùng làm gia vị cho nhiều món ăn.

Tăng Cường Năng Lượng

Khi giảm cân, cơ thể thường rơi vào tình trạng mệt mỏi. Chiết xuất từ quả bứa giúp cung cấp năng lượng, thúc đẩy cơ bắp hoạt động hiệu quả hơn trong quá trình giảm cân.

Thúc Đẩy Trao Đổi Chất

Quả bứa giúp tăng cường tốc độ đốt cháy calo và cải thiện mức cholesterol trong cơ thể, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình giảm cân nhanh chóng.

Hỗ Trợ Chữa Trầm Cảm

Các hợp chất trong quả bứa có khả năng hoạt động như thuốc chống trầm cảm, giải phóng serotonin – hormone mang lại “niềm vui”, giúp cải thiện tâm trạng và ổn định cảm xúc.

Bứa thường được thu hoạch khi quả chín, sau đó được chế biến và phơi khô để giữ lại phần vỏ, dùng để nấu canh chua, kho cá hay làm thuốc.

Phòng Ngừa Tiểu Đường

Người thừa cân có nhiều khả năng mắc bệnh tiểu đường loại 2, mà quả bứa giúp cải thiện mức chất béo trong máu và giảm nguy cơ phát triển bệnh này.

Hơn nữa, quả bứa còn hỗ trợ giảm viêm, cân bằng và kiểm soát lượng đường trong máu, tăng cường độ nhạy insulin, từ đó ảnh hưởng tích cực đến người có nguy cơ mắc bệnh.

Chống Sỏi Thận

Các nghiên cứu cho thấy HCA trong quả bứa giúp làm chậm quá trình tích tụ oxalat và canxi, có thể mang lại lợi ích cho bệnh nhân sỏi thận.

“HCA cho thấy tiềm năng trong điều trị sỏi thận cho bệnh nhân”, tiến sĩ Jeffrey Rimer từ ĐH Houston nhận định về nghiên cứu này.

Gia Vị Thiên Nhiên Đặc Trưng

Quả bứa được ưa chuộng trong nấu ăn nhờ vị chua thanh và hương thơm nhẹ. Khi nêm vào các món canh hoặc kho, bứa mang đến sự đậm đà mà không quá gắt. Khi chế biến, cần chú ý cho vỏ bứa vào sau khi rau hoặc cá đã chín để món ăn không bị chua quá mức.

Món canh cá nấu chua thêm đậm đà khi dùng kèm với quả bứa.

Sự khác biệt của vỏ bứa so với các loại gia vị khác là nó có thể được phơi khô và bảo quản lâu mà không cần tủ lạnh. Điều này rất tiện lợi cho những vùng chưa có điện, giúp người dân nơi đây tích trữ và sử dụng lâu dài.

Có Tác Dụng Phụ Không?

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng việc tiêu thụ quá nhiều quả bứa có thể gây ra một số tác dụng phụ như buồn nôn hay nhức đầu.

Có Những Cách Nào Để Sử Dụng Quả Bứa?

Quả bứa có thể được sử dụng cả phần vỏ và phần lõi, mang đến nhiều cách chế biến đa dạng. Bạn nên bổ sung quả bứa vào khẩu phần ăn một cách hợp lý để đem lại lợi ích sức khỏe tối ưu, đồng thời tránh ăn quá nhiều trong một lần.